Pergola İnşa Etmek İçin İzin Almam Gerekir mi?
Çoğunlukla pergola tente, tıpkı veranda örtüleri ve diğer kalıcı yapılar gibi, aslında dış mekan yapılarıdır. Diğer tüm yapı işlerinde olduğu gibi, yerel yönetiminizin yapı yönetmeliklerine, imar kanunlarına ve izin sürecine uymanız gerekir. Eğer pergola raylı otomatik sabit, çatılı ve kalıcı bir yapı malzemesi olarak tasarlanıyorsa, belediyeden yapı ruhsatı almak genellikle zorunludur. Ancak taşınabilir ya da motorlu açılır-kapanır pergola sistemleri bazı belediyelerde ruhsatsız değerlendirilebiliyor. Net bilgi için ilgili belediyenin imar müdürlüğüne başvurulmalıdır.
Neden Bazı Pergolalar Ruhsata Tabi Değildir
İmar Yönetmeliği Desteği
— Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nin 59. maddesinde “pergola, çardak/kameriye ve benzerlerinin yapımı … ruhsata tabi değildir.” deniyor.Tanım Gereği Hafif Yapı Olmalı
— Pergolanın, “kapalı alan” oluşturmaması, etrafının açık olması, taşıyıcı sisteme zarar vermeyecek hafif malzemeyle yapılması gibi kriterler öne çıkıyor.Yargı Kararları
— Danıştay ve diğer mahkemelerde “etrafı tamamen açık ve kapalı kullanım alanı oluşturmayan pergolalar ruhsata tabi değil” yönünde kararlar verilmiş.Yerel Uygulama Farklılığı
— Bazı belediyeler, imar yönetmeliklerinde pergola tiplerini tanımlayıp ruhsata tabi olmadığını netleştirmiş. Örneğin Türkiye Belediyesi imar yönetmeliğinde pergola “yapı ruhsatı olmaksızın inşa edilebilen yapılar” olarak tanımlanmış.Hukuki Görüşler
— Bir avukatın açıklamasına göre (Av. Gökhan Bilgin), taşıyıcı unsuru etkilemeyen, gölgelik amaçlı ve açık yapılı pergolalar ruhsata tabi olmayabilir.
Ne Zaman Pergole Tente Ruhsat Gerekebilir
Pergola kapatma (terası tamamen kapatmak) gibi “kapalı alan” oluşturuyorsa, ruhsat gerekebilir.
Pergola ortak alan (site, apartman vs.) gibi durumlarda, yönetim onayı ve belediye düzenlemeleri gündeme gelebilir.
Pergola beton veya kalıcı bir yapıya dönüşüyor, taşıyıcı sisteme müdahale ediyorsa ruhsata tabi olabilir.
Pergola Tente ve Sundurma Ruhsata Tabi Midir?
- Pergola Tente : Bahçede, bina cephelerini değiştirmemek kaydıyla terasta, hafif yapı malzemelerinden dikme ve sık kirişleme ile yapılan ve üzerine yeşil bitki örtüsü sardırılabilen, etrafı açık, yapı ruhsatı olmaksızın inşa edilebilen yapılar,
- Sundurma : Yağmurdan, güneşten ve rüzgârdan korunmak için yapı yaklaşma mesafesini ihlal etmemek kaydıyla, binaya bitişik olarak hafif malzemeden yapılan bölme duvarları olmayan üç tarafı açık örtüler olarak tanımlanmıştır.
Sonuç ve Tavsiye
Genel olarak: pergola çoğu zaman ruhsata bağlı değildir, özellikle “açık pergola” özellikleri varsa.
Ama: Her belediyenin imar yönetmeliği ve uygulaması farklı olabileceği için, bulunduğunuz belediyeye danışmak en güvenli yoldur.
Proje hazırlarken: Mimari çizim, malzeme bilgisi ve yerel belediyeye sunulacak belgeleri hazırlamak fayda sağlar.
Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nin “Yapı Ruhsatı Gerektirmeyen İnşai Faaliyetler” başlıklı 59. maddesinde de; “Basit tamir ve tadiller, balkonlarda yapılan açılır kapanır katlanır cam panel uygulamaları, korkuluk, pergola, çardak/kamelya ve benzerlerinin yapımı ile bölme duvar, bahçe duvarı, duvar kaplamaları, baca, saçak, çatı ve benzeri elemanların tamiri ve pencere değişimi ruhsata tabi değildir.” hükmü yer almaktadır.
Yargı kararlarında pergola ve sundurma kavramları birbirinin yerine kullanılmakta, her iki imalat için de aynı ilkeler esas alınarak karar verilmektedir.
